Πατήστε εδώ για την κεντρική σελίδα Κείμενο και φωτογραφίες : Γιώργος Κανδυλάκης

ΤΗ-Ο
Mοντέλο εισαγωγής στα indoor F/F - Μέρος 1ο

Εισαγωγή - Κατασκευή σκελετού - Επικάλυψη - Ατρακτος - Ελικα
Προετοιμασία για πτήση - Βάρη - Πηγές υλικών - Επίλογος
 Σχέδιο: TH-O-1b.pdf, 1ο μέρος TH-O-2b.pdf, 2ο μέρος TH-O-3b.pdf, 3ο μέρος (Δεξί κλικ και downoad)




Πλησίασε χειμώνας. Ο καιρός έξω έγινε κρύος και βροχερός, με πολύ αέρα, και η απόφαση να πάμε στο μοντελοδρόμιο φαντάζει αρκετά δύσκολη. Ταλαιπωρία και κρύο, οπότε μάλλον είναι προτιμότερο να μείνουμε μέσα, να φτιάξουμε εκείνο το μοντέλο για την άνοιξη.

Σε μια τέτοια περίπτωση, υπάρχει μια πλευρά του χόμπυ μας, που αξίζει να δοκιμάσουμε, γιατί είναι απλή, φτηνή και κυρίως έχει αρκετή δόση διασκέδασης και ξεκούρασης. Αναφέρομαι στα μοντέλα indoor, δηλαδή στα μοντέλα εσωτερικού χώρου. Για τους περισσότερους στις μέρες μας ο όρος indoor χρησιμοποιείται κυρίως για τη νέα μόδα, τα τηλεκατευθυνόμενα εσωτερικού χώρου. Από δεκαετίες όμως, έτσι ονομάζονται τα  υπέρ-ελαφρά εύθραυστα μοντέλα ελεύθερης πτήσης, που διασχίζουν αργά και νωχελικά τον αέρα σε κλειστά γυμναστήρια, σε ρυθμό περπατήματος.

Η κατηγορία αυτή, όπως φυσικά και όλα τα free flight, παραμένει εντελώς άγνωστη για την χώρα μας, εκτός ελάχιστων ατόμων. Μπήκα στον κόπο να ετοιμάσω το άρθρο αυτό, σε περίπτωση που κάποιος ενδιαφερθεί να δοκιμάσει μια τέτοια κατασκευή, προσπαθώντας να το κάνω όσο πιο απλό, αναλυτικό και κατανοητό γίνεται. Το θέμα από μόνο του σηκώνει ολόκληρο βιβλίο, και πράγματι πολλά έχουν γραφεί στο εξωτερικό, για τους αφοσιωμένους (πορωμένους;) και εξειδικευμένους του είδους.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να ασχοληθεί κανείς με indoor, είναι να έχει ή να μπορεί να βρει πρόσβαση σε κλειστό γυμναστήριο. Δεν είναι αναγκαίος ένας τεράστιος χώρος. Ένα σχολικό γυμναστήριο είναι αρκετό. Μέγεθος γηπέδου μπάσκετ είναι απόλυτα ικανοποιητικό. Φυσικά ότι μεγαλύτερο είναι ακόμα προτιμότερο.

Ένα από τα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει κανείς αρχικά, είναι να πείσει τους υπεύθυνους του χώρου, ότι δεν υπάρχει κίνδυνος να προκληθούν ζημίες. Οι άνθρωποι που διαχειρίζονται τέτοιους χώρους είναι δικαιολογημένα προσεκτικοί και σίγουρα θα τρομάξουν στο πρώτο άκουσμα, ότι κάποιος θέλει να πετάξει ένα αερομοντέλο στο χώρο που φροντίζουν για ομάδες και συλλόγους. Αρκεί όμως μια και μόνο επίδειξη, πρώτα του μοντέλου και μετά της πτήσης του, για να διαπιστώσουν ότι δεν πρόκειται να κινδυνέψει ο χώρος τους από ζημία, αλλά μάλλον το εύθραυστο μοντέλο.

Το ΤΗ-Ο ( αρχικά από το «TurnHalle-Original» - «αυθεντικό γυμναστηρίου» στα γερμανικά) είναι ένα κατάλληλο μοντέλο κλειστού χώρου για ξεκίνημα. Παρουσιάστηκε σε ένα γερμανικό περιοδικό το 1983, ακριβώς ως ένα μοντέλο εισαγωγής στα indoor.

Είναι αρκετά απλό ώστε να μπορεί να το κατασκευάσει κάποιος με περιορισμένη εμπειρία, έχοντας όμως βασικές γνώσεις αερομοντελισμού. Το ζητούμενο στα indoor είναι η διάρκεια πτήσης και το TH-O είναι αρκετά καλό πτητικά, με αξιοπρεπείς χρόνους. Η καλύτερη μου πτήση με το συγκεκριμένο μοντέλο ήταν σχεδόν 4 λεπτά, πριν από αρκετά χρόνια. Η κατασκευή δεν ήταν ιδιαίτερα ελαφριά, δεν είχα και τόση εμπειρία, οπότε σίγουρα είναι εφικτός και καλύτερος χρόνος. Για κατασκευή από ένα «πρωτάρη», εκτιμώ ότι άνετα θα πιάσει τα 2-3 λεπτά. Σε όποιον αυτοί οι χρόνοι φαίνονται μικροί, ας καθίσει με ένα ρολόι ή ένα χρονόμετρο να δει πόσο είναι, και να σκεφτεί αυτό το μικρό ελαφρύ μοντέλο να μένει στον αέρα για τόσο χρόνο, με κινητήρια δύναμη μόνο ένα λεπτό λαστιχάκι. Για καλύτερες επιδόσεις πρέπει να γίνει πιο ελαφρύ, με διαστάσεις ξύλων τις μικρότερες δυνατές, κάτι που δύσκολα θα το πετύχει κανείς με την πρώτη προσπάθεια.

Το μοντέλο προσφέρεται και για ομαδική κατασκευή, από σχολικές τάξεις, προσκόπους, ή και κάποια λέσχη με μερακλήδες. Η δε ώρα της κρίσης, για την μεγαλύτερη διάρκεια πτήσης μεταξύ των κατασκευαστών, θα προσφέρει σίγουρα αρκετό γέλιο.

Η κατασκευή είναι αρκετά απλή, όπως άλλωστε φαίνεται στο σχέδιο, έχει όμως ορισμένες ιδιαιτερότητες. Είναι αλήθεια ότι δεν απευθύνεται σε οποιονδήποτε. Πρέπει να υπάρχει υπομονή και λεπτό χέρι. Και οπωσδήποτε διάθεση ενασχόλησης, με κάτι που δεν είναι «εφετζίδικο» στο μέγεθος και σίγουρα ούτε το κόστος αγοράς του είναι αντικείμενο συζήτησης. Όποιος το βλέπει υποτιμητικά ή σαν παιχνίδι, ας μην διαβάσει παρακάτω. Πάντως υπάρχουν άνθρωποι που ασχολούνται χρόνια με αυτό το είδος αερομοντελισμού, μακριά από τηλεκατευθύνσεις, μηχανές κλπ.. Το λόγο τον γνωρίζουν μόνο οι ίδιοι, λίγοι μεν, φανατικοί δε…(παρεμπιπτόντως, το σχετικό group για indoor του Yahoo αριθμεί πάνω από 800 μέλη).

Ας ξεκινήσουμε με το πρακτικό μέρος, την κατασκευή. Καθώς η ελληνική βιβλιογραφία στο αντικείμενο είναι από φτωχή έως ανύπαρκτη, οι οδηγίες που ακολουθούν είναι γραμμένες όσο πιο αναλυτικά γίνεται, ίσως σε υπερβολικό βαθμό. Όρεξη να έχει να διαβάζει κανείς. Καλύτερα όμως περισσότερα, παρά λιγότερα γιατί αλλιώς δεν θα γίνουν κατανοητά. Ευτυχώς και οι φωτογραφίες θα βοηθήσουν αρκετά, όπου δε φτάνουν τα λόγια.

Κατασκευή σκελετού

Συμφέρει να ξεκινήσουμε με το φτερό καθώς έχει αρκετούς νεκρούς χρόνους στην κατασκευή του, οπότε στο ενδιάμεσο μπορούμε να ασχοληθούμε με τα υπόλοιπα μέρη.

Ο σκελετός του φτερού χωρίς επικάλυψη είναι αρκετά ασταθής και εύθραυστος, για αυτό η κατασκευή του γίνεται πάνω σε μια ειδική βάση που θα κατασκευάσουμε. Για την ακρίβεια, το φτερό θα μείνει στερεωμένο στη βάση ακόμα και για την επικάλυψη του. Η βάση κατασκευάζεται από μπάλσα 3 ή 4 χιλ., όπως φαίνεται στη φωτογραφία και είναι ένα κομμάτι ως κύρια βάση στο οποίο κολλιούνται 2 κομμάτια σε σχήμα V, σχηματίζοντας έτσι τη δίεδρο γωνία, που στηρίζονται από 2 κατακόρυφες αντηρίδες . 

 

Κόβουμε το σχέδιο του φτερού και το κολλάμε στα πάνω ξύλα. Σύμφωνα με αυτό θα γίνει η κατασκευή. Στα σημεία του σχεδίου που ενώνονται  ξύλα μεταξύ τους, κολλάμε λίγο σελοτέιπ, για να μην κολλήσουν τα ξύλα πάνω στο σχέδιο.

 

Τα πηχάκια για τα χείλη προσφυγής και εκφυγής κόβονται από φύλλο 1,5 χιλ., με μεταλλικό χάρακα ώστε η μια τους άκρη να έχει πλάτος 3 χιλ και η άλλη 1,5 χιλ. Θα μπορούσε να είναι και πηχάκι 3x1,5, αν αποδεχτούμε το παραπάνω –περιττό– βάρος.

 

Στερεώνουμε στη βάση τα χείλη εκφυγής και προσφυγής στη θέση τους με καρφίτσες. Προσοχή εδώ, ποτέ δεν τρυπάμε τα πηχάκια με καρφίτσες γιατί αδυνατίζει το ξύλο και προκαλείται σημείο επικίνδυνο για να σπάσει! Πάντα δεξιά και αριστερά από τα πηχάκια και σε σχήμα Χ για να το κρατάνε στη βάση. Κατάλληλες καρφίτσες είναι αυτές με πλαστικό κεφάλι και μήκος ~2-3 εκατοστά.

 Στο σημείο που ενώνονται το δεξί με το αριστερό φτερό πρέπει να τρίψουμε τα πηχάκια στα άκρα τους ώστε να έχουν όσο καλύτερη εφαρμογή γίνεται. Να μην έχουν κενά, για να γίνει γερή κόλληση. Για κόλλα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε λεπτόρρευστη άσπρη κόλλα, UHU Hart ή παχύρρευστο βερνίκι (προσωπικά το προτιμώ). Ότι κόλλα και να χρησιμοποιήσουμε, θα πρέπει να είμαστε «τσιγκούνηδες». Δεν χρειάζεται υπερβολική ποσότητα κόλλας, δεν προσφέρει σε αντοχή παρά μόνο σε περιττό βάρος.
Το καλύτερο εργαλείο για τοποθέτηση κόλλας εκεί ακριβώς που τη θέλουμε, είναι ένα παλιό λεπτό πινέλο (ή άλλο αντίστοιχο κομμάτι ξύλου), με ένα κομμάτι ατσαλόσυρμα στην άκρη του. Κόλλα βάζουμε λίγη και στα δύο ξύλα, στα σημεία που θέλουμε να κολλήσουμε. Εάν πέσει λίγο παραπάνω και ακουμπήσει στο σχέδιο, δεν πειράζει, καθώς βάλαμε το σελοτέιπ. Όταν χρειαστεί, εύκολα θα μπορέσουμε να το ξεκολλήσουμε. Για την ακρίβεια, είναι σκόπιμο να κολλήσει λίγο ο σκελετός στη βάση, ώστε όταν βγάλουμε τις καρφίτσες να διατηρήσει το σχήμα του κατά την επικάλυψη.

 

Οι αεροτομές κόβονται από φύλλο μπάλσα 1 χιλ.  Χρειαζόμαστε μια σαμπλόνα (πατρόν) από χαρτόνι ή ακόμα και πολύ λεπτό κόντρα-πλακέ (0,8 χιλ.). Την κόβουμε στο σχήμα της αεροτομής. Στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας την σαν οδηγό, κόβουμε με (καινούργιο) κοπίδι μια φορά στη μπάλσα. Μετακινούμε προσεκτικά τη σαμπλόνα παράλληλα προς τα κάτω, περίπου 1,5 χιλ. και κόβουμε πάλι. Έχουμε έτοιμη την μία αεροτομή. Μετακινούμε  ξανά προς τα κάτω, ξανακόβουμε, κ.ο.κ., μέχρι να αποκτήσουμε 5 αεροτομές. Επειδή η μετακίνηση με το χέρι σίγουρα δεν είναι ακριβής, καλό είναι να κόψουμε λίγες παραπάνω και να διαλέξουμε τελικά τις καλύτερες. Η φωτογραφία πιστεύω ότι είναι αρκετά κατατοπιστική.

 

Πρώτα βάζουμε την κεντρική αεροτομή. Για χειρισμό τόσο λεπτών ξύλων δεν αρκεί το χέρι, οπότε θα μας φανεί ιδιαίτερα χρήσιμο ένα τσιμπιδάκι, αρκετή υπομονή και εξάσκηση. Κόβουμε την αεροτομή με ξυραφάκι στο σωστό μήκος, τόσο ώστε να στέκεται όρθια στη θέση της. Λίγο πιο μεγάλη και θα παραμορφώνεται, ενώ λίγο πιο μικρή θα πέφτει λίγο κάτω. Για μεγάλη ακρίβεια είναι πιο εύκολο να την κόψουμε ελάχιστα μεγαλύτερη και να την τρίψουμε με λεπτό γυαλόχαρτο (λίμα νυχιών), μέχρι να φτάσει στο σωστό μήκος. Βάζουμε κόλλα στα δύο άκρα της (όχι υπερβολική ποσότητα) και την τοποθετούμε στη θέση της, προσέχοντας να είναι κατακόρυφη όταν κοιτάμε το φτερό από την εμπρός όψη.
 


 Με δυο καρφίτσες χιαστί την σταθεροποιούμε μέχρι να στεγνώσει. Το ίδιο κάνουμε και με τις υπόλοιπες αεροτομές, μόνο που αυτές πρέπει να είναι κάθετες ως προς την επιφάνεια του κάθε φτερού. Αφήνουμε το φτερό να στεγνώσει καλά τουλάχιστον για ένα βράδυ.

 

Το οριζόντιο πηδάλιο είναι παρόμοιας κατασκευής. Τα πηχάκια είναι 1,5x1,5 χιλ. ενώ χρειάζονται 3 αεροτομές από φύλλο 1 χιλ. Το σχήμα των αεροτομών του πηδαλίου δεν είναι ίδιο με του φτερού, οπότε θα χρειαστεί δεύτερη σαμπλόνα. Με την ίδια λογική όπως περιγράψαμε στο φτερό, στερεώνουμε το σχέδιο του πηδαλίου πάνω σε μπάλσα και φτιάχνουμε το σκελετό του πηδαλίου. Ο τελειωμένος σκελετός παραμένει και αυτός στη βάση, ακόμα και αφού βγάλουμε τις καρφίτσες, για την επικάλυψη.

 

Το κάθετο πηδάλιο κατασκευάζεται από πηχάκια 1,5x1,5 χιλ., ή και λεπτότερα, αν μπορούμε. Είναι τελείως επίπεδο, οπότε λογικά η κατασκευή του θα τελειώσει πολύ γρήγορα.

 

Επικάλυψη

Έχουμε πλέον ολοκληρώσει όλες τις επιφάνειες του σκελετού. Το επόμενο βήμα είναι η επικάλυψη. Για επικάλυψη υπάρχουν δύο βασικές επιλογές : χαρτί επικάλυψης ή ειδικό πλαστικό φιλμ. Το πλαστικό φιλμ είναι πιο ελαφρύ, είναι όμως πιο δύσκολο στη επεξεργασία και μάλλον αποτελεί επιλογή για προχωρημένους. Στη δική μας περίπτωση θα δουλέψουμε με χαρτί επικάλυψης. Πρόκειται για ειδικό λεπτό χαρτί, με αρκετά μεγάλη αντοχή στο σκίσιμο, σε σχέση με το βάρος του. Μια επιπλέον ιδιότητα του είναι ότι όταν βραχεί, με το στέγνωμα τεντώνεται και γίνεται εντελώς λείο, ακόμα και αν είχε αρχικά ζάρες. Προσοχή ! Αυτή η ιδιότητα είναι πολύ χρήσιμη σε άλλα μοντέλα, όχι όμως στα υπερελαφρά indoor.Στο μοντέλο μας δεν πρόκειται να βρέξουμε την επικάλυψη! Για την ακρίβεια πρέπει να αποφύγουμε κάθε είδους υγρασία, γιατί η δύναμη του τεντώματος θα σκεβρώσει τον αδύναμο σκελετό, με αποτέλεσμα τελικά να βρεθούμε με μια καταστροφή στα χέρια μας. Η επικάλυψη σε όλες τις επιφάνειες γίνεται μόνο στη μια μεριά. Στο φτερό και στο οριζόντιο πηδάλιο στην επάνω, στο κάθετο πηδάλιο στην αριστερή. Στις αργές ταχύτητες που πετάει το μοντέλο δεν υπάρχει πρόβλημα αεροδυναμικής, παρά μόνο περιττού βάρους από διπλή επικάλυψη.

Για κόλλα έχουμε διάφορες επιλογές, όπως αραιωμένο βερνίκι (50-50 με διαλυτικό), αραιωμένη άσπρη κόλλα (50-50 με νερό), Uhu Stick ή αντίστοιχη. Οι δύο πρώτες κολλάνε πολύ καλά, έχουν όμως το μειονέκτημα ότι παραμορφώνουν ελαφρά τα πηχάκια, για αυτό χρειάζονται αρκετό χρόνο για να στεγνώσουν τελείως. Η stick είναι πιο γρήγορη και καθαρή, δεν κολλάει όμως πολύ γερά (το χαρτί τοπικά μπορεί να ξεκολλήσει).

Καλό είναι να ξεκινήσουμε από το οριζόντιο πηδάλιο. Αφαιρούμε όλες τις καρφίτσες από τη βάση, φροντίζοντας όμως να μείνει ακόμα στερεωμένο εκεί. Εάν έχει κολλήσει και η καρφίτσα, πρώτα την περιστρέφουμε ελαφρά για να ξεκολλήσει και μετά την τραβάμε. Κόβουμε ένα κομμάτι χαρτί επικάλυψης, λίγο μεγαλύτερο από το πηδάλιο (περίπου 1-2 εκατοστά από κάθε πλευρά). Είναι δύσκολο να γίνει η επικάλυψη σε μια φάση (κόλλα παντού και τοποθέτηση του χαρτιού), έτσι θα γίνει σταδιακά. Βάζουμε κόλλα στην πάνω ακμή κάθε αεροτομής, στο κέντρο του μήκους της (2-3 εκατοστά) και ακουμπάμε χαλαρά το χαρτί πάνω, προσέχοντας να αποφύγουμε τις ζάρες, το υπερβολικό τέντωμα ή χαλάρωμα. Αφού περάσει λίγος χρόνος και βεβαιωθούμε ότι το χαρτί στα σημεία εκείνα έχει «πιάσει» στο σκελετό, ανασηκώνουμε την εμπρός μεριά και βάζουμε κόλλα στο σκελετό που φανερώνεται. Αφήνουμε το χαρτί να πέσει ομαλά πάνω στ σκελετό, διορθώνοντας τυχόν ανωμαλίες κα πιέζοντας το ελαφρά για να έρθει σε καλύτερη επαφή με το ξύλο. Επαναλαμβάνουμε για την πίσω μεριά και το αφήνουμε να στεγνώσει καλά.
Το επόμενο βήμα είναι να κόψουμε το περίσσιο χαρτί. Μοναδικό κατάλληλο εργαλείο για αυτή τη δουλειά είναι μια ολοκαίνουργια λεπίδα ξυρίσματος (από ξυραφάκια μιας χρήσεως που διαλύουμε). Κινούμαστε με τη λεπίδα κατά το περίγραμμα του πηδαλίου, προσέχοντας να είμαστε σε συνεχή επαφή με το ξύλο, αλλά όχι και να το κόψουμε κατά λάθος.

 

 Όταν τελειώσουμε, το πηδάλιο είναι τελειωμένο και έτοιμο να αφαιρεθεί από τη βάση κατασκευής του. Στα σημεία που έχει κολλήσει στη βάση, βάζουμε από κάτω το ξυραφάκι και κόβοντας προσεκτικά και αργά τα αποχωρίζουμε. Στα χέρια μας έχουμε πλέον το τελειωμένο πηδάλιο.

Το πηδάλιο διεύθυνσης επικαλύπτεται με τον ίδιο τρόπο, είναι όμως πιο απλό, καθώς είναι μικρότερο αλλά και επίπεδο. Το χαρτί μπορεί να κολληθεί με τη μία.

Η μεγαλύτερη δυσκολία κατά την επικάλυψη είναι το φτερό. Θα χρειαστούν δύο κομμάτια χαρτιού, ένα για κάθε έδρα. Ξεκινώντας με τη μία έδρα, βάζουμε πάλι κόλλα στα κέντρα των αεροτομών και μετά δουλεύουμε την εμπρός και την πίσω πλευρά με τη σειρά.

 

 Πριν δουλέψουμε τη δεύτερη έδρα, πρέπει να κόψουμε το χαρτί που περισσεύει περιμετρικά, ειδικά εκείνο που εξέχει από την κεντρική αεροτομή στη δεύτερη έδρα. Το χαρτί της δεύτερης έδρας πριν το βάλουμε, χρειάζεται επίσης πρώτα να κοπεί ώστε να ταιριάζει στην ένωση με το πρώτο κομμάτι, στην κεντρική αεροτομή.

 

 Διαφορετικά η ένωση θα φαίνεται άσχημα, χωρίς πάντως να επηρεάζεται η πτήση. Αυτή η ιδιαιτερότητα, συν το ότι το φτερό είναι σε τρισδιάστατη βάση και όχι σε επίπεδο, είναι τα σημεία που θέλουν ιδιαίτερη προσοχή. Αποχωρίζουμε όπως τα πηδάλια και έχουμε ολοκληρώσει την επικάλυψη. Τυχόν σημεία που δεν κόλλησαν καλά τα διορθώνουμε με λίγη κόλλα.

Το φτερό ολοκληρώνεται με την κατασκευή του πυλώνα στήριξης του. 2 λεπτά πηχάκια μπάλσα (1,5x3) κολλιούνται στο 1x6x135, σύμφωνα με το σχέδιο, και αφού στεγνώσουν, ενώνονται με το φτερό στη βάση της δίεδρου.
 


 Εδώ καλό είναι να χρησιμοποιηθεί άσπρη κόλλα ή αντίστοιχη, που έχει ελαστικότητα, γιατί το σημείο αυτό ζορίζεται αρκετά όταν το φτερό βρει σε κάποιο τοίχο. Καλύτερα να υποχωρήσει προσωρινά, παρά να σπάσει, όπως π.χ. μια «σκληρή» κόλληση με κυανοακρυλική. Αφήνουμε να στεγνώσει καλά, προσέχοντας τα δύο ακροπτερύγιο να βρίσκονται στο ίδιο ύψος, με τον πυλώνα κατακόρυφο.

 

Να φροντίσουμε επίσης το αριστερό  φτερό να έχει 4 χιλ. wash-in, δηλαδή το εμπρός άκρο της αριστερής αεροτομής είναι πιο ψηλά από το πίσω άκρο. Η κλίση αυτή είναι απαραίτητη για να αντισταθμίσει τη ροπή του λάστιχου που τείνει να περιστρέψει το μοντέλο ως προς τον άξονα του.

Πατήστε εδώ για το 2ο μέρος