Aeromodelling GR

.

1η φωτογραφία, η πρώτη μοίρα της Ναυτικής Αεροπορικής Υπηρεσίας στον Μούδρο το 1918. Φαίνονται 2 d.H. 9 και 3 d.H.4. Δεν φαίνεται καλά στη φωτογραφία, αλλά όλα έχουν την Ελληνική σημαία στην άτρακτο. Δεύτερο φαίνεται το "Σπέτσαι" (D7211) στην αρχική του εμφάνιση. Πρώτο ίσως είναι το E8991, δεν βοηθάει η ποιότητα της φωτογραφίας για επιβεβαίωση. Από το αρχείο του Χ. Μοσχοβίνου, μέσω Π. Τσέκα.

2η φωτογραφία, πάλι το Σπέτσαι με αρκετό κόσμο εμπρός. Από κάποια έκδοση της Αεροπορίας. Η λεζάντα είναι λανθασμένη, αποκλείεται να ήταν το 1920. Νομίζω υπάρχει και στο αρχείο του Πολεμικού Μουσείου.

3η φωτογραφία, το Σπέτσαι ανατραπέν, με τον Μοσχοβίνο σκαρφαλωμένο επάνω. Φαίνεται αρκετά άνετος... Από το αρχείο του, μέσω του Π. Τσέκα

4η φωτογραφία, άλλη μία από την ίδια περίσταση, ίδια πηγή. Εκτιμώ ότι η ανατροπή ακολούθησε την πτήση πάνω από την Κωνσταντινούπολη, με προσγείωση στον Αγ. Στέφανο που έγινε στις 1 Νοεμβρίου 1918 (Βροντάκης σελ. 154).

Συμμετείχε μεταξύ των πιλότων και ο Μοσχοβίνος.Αργότερα την ίδια μέρα έγινε πτήση των 4 αεροπλάνων σε χαμηλό ύψος πάνω από την Πόλη. Κατά την επιστροφή του σμήνους, το αεροπλάνο του Μοσχοβίνου ανετράπη κατά την προσγείωση...(Βροντάκης, σελ. 156)

Δεν υπάρχουν άλλες γνωστές φωτογραφίες με αυτό το βάψιμο σε μεταγενέστερη ημερομηνία.

άλλες δύο φωτογραφίες σε αυτό το χρωματισμό. Στην πρώτη ο Μοσχοβίνος, στη δεύτερη ο Ιωάννης Θεολόγης

Η πρώτη από το αρχείο του Μοσχοβίνου, η δεύτερη από κάποιο βιβλίο της Π.Α.

Από το 1919 το Σπέτσαι εμφανίζεται με την γνωστή παραλλαγή καμουφλάζ. Λογικά πρέπει να βάφτηκε έτσι μετά την πτώση και την ανατροπή. Αξιοσημείωτο ότι υπάρχουν αρκετές φωτογραφίες πολύ καλής ποιότητας, μια σπάνια εξαίρεση για τα αεροπλάνα μας της εποχής.

1η φωτογραφία, σε πτήση, άνωθεν της Σμύρνης

2η, 3η, 4η φωτογραφία, στο αεροδρόμιο Καζαμίρ της Σμύρνης

Όλες από το αρχείο του Χ. Μοσχοβίνου

Δύο θέματα έχουν απασχολήσει σχετικά με το χρωματισμό και δεν έχουμε σίγουρη ξεκάθαρη απάντηση.

το χρώμα των ακτίνων στο κάτω φτερό
το χρώμα του rudder, αν ήταν μπλε-άσπρο-κόκκινο ή μπλε-άσπρο-μπλε

Για τα φτερά οι εκτιμήσεις είναι για μπλε, κόκκινο και PC-10. Δεν θα επεκταθώ άλλο.

Για το rudder υπάρχει η παλιά χρωματισμένη πλάγια όψη από το περιοδικό Αθλητική Αεροπορία του 1979 (?) που το δείχνει κόκκινο. Κάποιες φωτογραφίες δείχνουν επίσης κάποια διαφορά. Ανάλογα με τη γωνία, το φωτισμό και την ποιότητα...

Άλλες πάλι δείχνουν ίδιο χρώμα.

Εκτίμησή μου ότι ήταν μπλε, μου φαίνεται απίθανο να μπήκαν σε τέτοιο κόπο να βάψουν το αεροπλάνο και να άφησαν το rudder με Αγγλικά χρώματα...

Άλλες δύο φωτογραφίες, αρκετά γνωστές, με επίκεντρο το cockpit και από τις δύο πλευρές.

Στη δεύτερη φαίνεται ο Μοσχοβίνος στη θέση του πιλότου, ο Γαλανόπουλος ως παρατηρητής

Δεν θυμάμαι αρχική πηγή... Ίσως αρχείο Μοσχοβίνου, ισως Πολεμικό Μουσείο. Στο παρελθόν σίγουρα στην Αθλητική Αεροπορία.

Η τρίτη φωτογραφία από το facebook, ανάρτηση από τον Σταύρο Βέρα

1η φωτογραφία, μέτριας ποιότητας αντίγραφο, δείχνει το Ε8991, μάλλον στον Μούδρο το 1918.

2η φωτογραφία, Ν.Α.Υ. 75 με όνομα Θέτις, από το Πολεμικό Μουσείο

3η φωτογραφία, άγνωστος αριθμός Ν.Α.Υ., ενδιαφέρον έχει η κάτω πτέρυγα όπου τα εθνόσημα έχουν αντικατασταθεί με Ελληνικές σημαίες. Πολεμικό Μουσείο

4η φωτογραφία, αρχείο ΕΡΤ, άγνωστος αριθμός Ν.Α.Υ.

1η φωτογραφία, κρυμμένος ο αριθμός Ν.Α.Υ. ενδιαφέρον το όνομα "ΝΙΝΑ ?" στην άτρακτο...Από Ηλία Κορομπίλη μέσω Γεράσιμου Βέβη

2η φωτογραφία, άγνωστος αριθμός Ν.Α.Υ. αρκετοί στρατιώτες με βόμβες που έφερε το d.H. 9. Πολεμικό Μουσείο

3η φωτογραφία, το Ν.Α.Υ. 84, πηγή Ε.Λ.Ι.Α.

4η φωτογραφία, το Ν.Α.Υ.66 με ιδιόμορφη γραμματοειρά... Από Ηλία Κορομπίλη μέσω Γεράσιμου Βέβη


Συγκρίνοντας τα διάφορα d.H.9 εύκολα διαπιστώνει κανείς ότι οι αριθμοί γράφτηκαν από τελείως διαφορετικά άτομα, μάλλον σε διαφορετικές τοποθεσίες.

Ένα ερώτημα που έχουμε είναι πότε ακριβώς εκδόθηκε η διαταγή για την εφαρμογή του αριθμού Ν.Α.Υ., κάπου μεταξύ 1919-1920 αλλά πότε ακριβώς...

Ένα δεύτερο, φυσικά σε ποιό αεροπλάνο αντιστοιχούσε ο κάθε αριθμός. Είναι μάλλον σίγουρο ότι η αρίθμηση ξεκίνησε από το σύνολο συγκεκριμένου τύπου αεροπλάνου και μετά ακολουθούσε άλλος τύπος. Επιβεβαιωμένα μέχρι στιγμής:

Sopwith Camel
Sopwith Baby
Avro 504K
de Havilland 9
Ansaldo Ballila

1η φωτογραφία, αναγκαστική (ή απλά κακή...) προσγείωση, σπασμένα σκέλη προσγείωσης. αρχείο Χ. Μοσχοβίνου μέσω Π. Τσέκα. Η ημερομηνία στη λεζάντα μπορεί να ισχύει, μπορεί και όχι. Ο ρουχισμός ταιριάζει πάντως...

2η φωτογραφία, άλλη μία όπου το αεροπλάνο κρύβεται από πλήθος κόσμου... αρχείο Χ. Μοσχοβίνου μέσω Π. Τσέκα

3η φωτογραφία, το ίδιο... Ο Μοσχοβίνος διακρίνεται κάτω αριστερά

4η φωτογραφία, Εσκί Σεχίρ, Μάρτιος 1922, από facebook, αρχική σπό αρχείο Π. Παλαβούζη

1η φωτογραφία, από eBay

2η φωτογραφία, από eBay

3η φωτογραφία, από eBay

4η φωτογραφία, το Ν.Α.Υ.92, από Ηλία Κορομπίλη μέσω Γεράσιμου Βέβη

1η φωτογραφία, το Ν.Α.Υ.73 "στο χαντάκ...". Από facebook

2η φωτογραφία, Από βιβλίο της Π.Α.

3η φωτογραφία, το Ν.Α.97 (διάδοχο του Ν.Α.Υ., ίδιος αριθμός) ως υδροπλάνο. Η ανακατασκευή κάποιων d.H.9 σε υδροπλάνα έγινε το 1925-1926 στο Κ.Ε.Α. (Κρατικό Εργοστάσιο Αεροπλάνων)...

4η φωτογραφία, το Ν.Α.101, επίσης ως υδροπλάνο, επίσης μετά το 1925... Η φωτογραφία μάλλον είναι τραβηγμένη στο Κ.Ε.Α. Από facebook, Νίκος Χριστοφίλης

1η φωτογραφία, χάλια ποιότητα χάλια και η προσγείωση... πηγή δεν θυμάμαι (χάλια μνήμη...)

2η φωτογραφία, από το βιβλίο "Ενιαία Πολεμική Αεροπορία". Τέλεια απόκρυψη οποιουδήποτε χαρακτηριστικού που θα βοηθούσε στην ταυτοποίηση του..

3η φωτογραφία, από το βιβλίο "Ενιαία Πολεμική Αεροπορία", αυτό μάλλον δεν ξαναπέταξε...

1η φωτογραφία, το D667 (αγγλικός αριθμός). Δεν αποκλείεται να έχει ληφθεί κατά τον Α' Π.Π. Από facebook

2η φωτογραφία, από το αρχείο της ΕΡΤ

3η φωτογραφία, από το αρχείο της ΕΡΤ. Το Ν.Α.Υ.92

facebook, από John Korellis:

"2 φωτογραφίες ατυχήματος DH.9 της NAY στη Μικρά Aσία, με αναφορά στο έτος 1922. Δυστυχώς δε φαίνεται κάποιος σειριακός αριθμός."