Πατήστε εδώ για την κεντρική σελίδα Κείμενο και επιλογή γραφικών : Γιάννης Κωνσταντακάτος

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΠΑΤΑΡΙΑΣ ΔΕΚΤΗ ΣΕ ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ

Σχεδόν όλοι οι ρυθμιστές στροφών (ESC - electronic speed controllers), που δέχονται μέχρι 10-12 στοιχεία, έχουν κύκλωμα BEC (Battery Eliminator Circuit). Αυτό το κύκλωμα επιτρέπει στον δέκτη και τα σέρβο να τροφοδοτούνται από την μπαταρία κίνησης του μοτέρ, άρα μπορεί να απαλειφθεί η κλασσική μπαταρία του δέκτη. Όμως η χρήση BEC εγκυμονεί τον κίνδυνο να αδειάσει η μοναδική μπαταρία από την κατανάλωση του κινητήρα και να μην μπορούν να υπακούσουν στη συνέχεια ο δέκτης και τα σέρβο.

Υπάρχουν σοφά BEC που ελέγχουν τη διαχείριση της υπολειπόμενης ενέργειας, δίνοντας μηνύματα στον χειριστή (π.χ. σταματάει να λειτουργεί το μοτέρ) αλλά και πάλι πόση ενέργεια έχει απομείνει στην μπαταρία; Για ένα βαρύ μοντέλο που μόλις σταματήσει το μοτέρ θα προσγειωθεί αναγκαστικά σε ένα-δύο λεπτά, η υπολειπόμενοι ενέργεια της μπαταρίας ίσως να επαρκεί. Αλλά αν η μπαταρία αδειάσει για να πάρει το μέγιστο ύψος στα πρώτα λεπτά, και μετά πρέπει να κάνει πτήση διάρκειας σε θερμικό, τότε η χρήση του BEC είναι ριψοκίνδυνη, ιδίως αν:

Στην περίπτωση ενός ηλεκτροκίνητου ανεμόπτερου αγώνων, η πιθανότητα να εξαντληθεί η μπαταρία κίνησης πολύ νωρίς στην πτήση, είναι μεγάλη. Δεν υπάρχει λόγος να διακινδυνεύσουμε την ασφάλεια της πτήσης, για να κερδίσουμε μερικά γραμμάρια. Η μόνη  σοφή κίνηση είναι να συνδέσουμε στον δέκτη ΚΑΙ την κλασσική μπαταρία των 4,8 V.

Αν την συνδέσουμε έτσι απλά στην θέση της, παράλληλα με την μπαταρία κίνησης, θεωρητικά δεν θα έχουμε πρόβλημα αφού και η τάση του BEC είναι 5 V και η τάση της μπαταρίας του δέκτη είναι 4,8-5 V. Στην πράξη όμως όταν αδειάσει (ή όταν αποσυνδεθεί) η μπαταρία κίνησης, η μπαταρία του δέκτη θα δώσει αντίστροφη ροή ρεύματος στο speed control (σαν να προσπαθεί να το φορτίσει).

Επίσης αν το BEC δίνει τάση μεγαλύτερη από 5 V (ορισμένα δίνουν 5,5V ) θεωρητικά στην πτήση θα εκφορτίζει η μπαταρία κίνησης φορτίζοντας την μπαταρία του δέκτη. Αυτό δεν ενοχλεί, αλλά δεν είναι και απαραίτητο.

Για να αποφευχθεί κάθε πιθανότητα λάθους ή βλάβης, η εφαρμογή μπαταρίας δέκτη σε ηλεκτροκίνητο μοντέλο, πρέπει να γίνει ακολουθώντας αποδεκτές μεθόδους, δύο από τις οποίες παρουσιάζονται στην συνέχεια.
(Τα σχήματα προέρχονται από την ιστοσελίδα του Schulze, με τροποποιήσεις).

 Α’ ΛΥΣΗ (η απλή λύση)

Είναι η απλούστερη λύση: απλά τράβηξε έξω την μεταλλική επαφή από το πριζάκι (ή κόψε το κόκκινο καλώδιο) που έρχεται από το speed controller προς το δέκτη). Η μπαταρία του δέκτη θα λειτουργεί από την αρχή της πτήσης, ανεπηρέαστη από την μπαταρία κίνησης. Η χωρητικότητα της μικρής μπαταρίας πρέπει να υπερκαλύπτει όλη την προβλεπόμενη διάρκεια της πτήσης. Στην μικρή μπαταρία πρέπει να παρεμβληθεί ο κλασσικός διακόπτης, ή να αποσυνδέεται το πριζάκι. Συνιστάται να επαναφορτίζεται πριν από κάθε νέα πτήση.

Β’ Λύση (με διόδους)

Αυτή η λύση προτείνεται σε Γερμανικό αερομοντελιστικό περιοδικό.

Στα δύο καλώδια που συνδέουν τους θετικούς πόλους από τον ρυθμιστή των στροφών (speed controller) με τον δέκτη (receiver) και από την μικρή μπαταρία 4,8V με τον δέκτη, παρεμβάλλεται από μία δίοδος (schottky diode), με την κάθοδο προσανατολισμένη στον δέκτη. Οι δίοδοι επιτρέπουν την ροή ρεύματος προς τον δέκτη, αλλά δεν επιτρέπουν την αντίθετη ροή. Κατάλληλες είναι οι δίοδοι με το χαρακτηριστικό Β, 3Αμπέρ,  όπως:
SB 340, MBR 0340, SB 350, MBR 0350, . …

Με αυτό το κύκλωμα η τροφοδοσία των δέκτη/σέρβο καλύπτεται θεωρητικά και από τις δύο μπαταρίες. Όταν όμως εξαντληθεί η μπαταρία κίνησης, και πέσει η τάση της κάτω από αυτή της μικρής (4,8-5,2 Volts), θα αναλάβει την τροφοδοσία μόνη η μικρή μπαταρία. Για κάθε ενδεχόμενο, η χωρητικότητα και αυτής της μικρής μπαταρίας πρέπει να υπερκαλύπτει όλη την προβλεπόμενη διάρκεια της πτήσης.
Στην μικρή μπαταρία πρέπει να παρεμβληθεί ο κλασσικός διακόπτης, ή να αποσυνδέεται το πριζάκι. Επίσης είναι εύλογο ότι τα καλώδια της μικρής μπαταρίας πρέπει να αποσυνδέονται πριν την δίοδο για να μπορεί να φορτίζει. Συνιστάται να επαναφορτίζεται πριν από κάθε νέα πτήση.
Στον δέκτη του σχήματος αναφέρονται τα χρώματα των καλωδίων ανάλογα με την μάρκα του όπως ο κατωτέρω πίνακας:

Graupner/JR Futaba Multiplex
Σήμα πορτοκαλί άσπρο κίτρινο
Μπαταρίας θετικό(+) κόκκινο κόκκινο κόκκινο
Μπαταρίας αρνητικό(-) καφέ μαύρο μαύρο