Πατήστε εδώ για την κεντρική σελίδα
Κείμενο και επιλογή φωτογραφίας: Γιώργος Κανδυλάκης

Free flight models - Mοντέλα ελεύθερης πτήσης - 2ο μέρος
Τα πρώτα βήματα | Επιπλέον πληροφορίες-πηγές | Internet | Μη εμπορικά sites | Περιοδικά

Υλικά κατασκευής

Τα πρώτα βήματα

Μετά την πρώτη γνωριμία με τα μοντέλα ελεύθερης πτήσης και τις κατηγορίες τους, θέμα που είδαμε στο προηγούμενο άρθρο, θα αρχίσουμε να γνωρίζουμε βήμα-βήμα τα μοντέλα τόσο κατασκευαστικά όσο και πτητικά. Μπορεί η αρχή να φανεί ότι απευθύνεται σε πολύ αρχάριους, ή τα μοντέλα πολύ απλοϊκά, καθώς είμαι σίγουρος ότι όλοι θα θέλαμε να ξεκινήσουμε με ένα scale μοντέλο σαν αυτό το λαστιχοκίνητο Curtiss Sparrowhawk...

Ή αυτό το λαστιχοκίνητο Spitfire,

ή ένα Messerschmidt …Αυτή όμως είναι η σχεδόν σίγουρη συνταγή για αποτυχία ή απογοήτευση. Υπάρχουν πολλά που πρέπει να μάθει κανείς, πριν φτάσει σε ένα επίπεδο για να αντιμετωπίσει τέτοια προκλητικά θέματα. Μην ξεχνάμε ότι δεν μιλάμε μόνο για κατασκευή, αλλά και για πτήση. Ακόμα και αν καταφέρει κάποιος να το ολοκληρώσει σαν πρώτο μοντέλο, φανταστείτε τον κόπο που χρειάστηκε να χαραμίζεται όταν γίνει κομμάτια στην πρώτη πτήση από έλλειψη βασικών γνώσεων και εμπειριών πτήσης, ή κατασκευαστικών σφαλμάτων.

 Η σειρά αυτή των άρθρων προβλέπεται μεγάλη και το  ξεκίνημα θα είναι κάπως πεζό, για να κατανοήσει κανείς τις βασικές αρχές. Ξεκινώντας από τα πιο απλά και βλέποντας σιγά-σιγά πιο «προχωρημένα» θέματα, θα φτάσουμε κάποια στιγμή και σε πιο «ελκυστικά» μοντέλα. Όπως και στα τηλεκατευθυνόμενα, δεν ξεκινάει κανείς κατευθείαν με pattern ή scale, πρώτα υπάρχει το τετραγωνισμένο υψηλοπτέρυγο εκπαιδευτικό... Σκοπός είναι να γνωρίσουμε τα free flight με τις περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας (και τις λιγότερες αποτυχίας).

Επιπλέον πληροφορίες - πηγές

Η μεγαλύτερη δυσκολία για να ασχοληθεί κανείς με μοντέλα ελεύθερης πτήσης (ή γενικότερα με μη «τηλεκατευθυνόμενο αερομοντελισμό») πιστεύω ότι είναι η έλλειψη των σχετικών υλικών και εξαρτημάτων στα μοντελιστικά μαγαζιά. Ακόμα και τα τελείως απαραίτητα, όπως το χαρτί επικάλυψης, οι έλικες, τα λάστιχα, δεν είναι άμεσα διαθέσιμα. Αυτό σημαίνει ότι όποιος έχει όρεξη να ασχοληθεί, έχει να ακολουθήσει δύο οδούς.
Η πρώτη, να αυτοσχεδιάσει και να χρησιμοποιήσει ως υποκατάστατο ότι είναι διαθέσιμο, π.χ. χαρτί ψωμιού για επικάλυψη αντί για ειδικό «tissue», ιδιοκατασκευή ξύλινης έλικας αντί για πλαστική, (για λάστιχα ή ειδικούς κινητήρες δεν το συζητάμε καν) , με αποτέλεσμα συνήθως βαριά κατασκευή και μειωμένες πτητικές ικανότητες.
Η δεύτερη, που είναι πολύ εύκολη σήμερα, είναι η παραγγελία των σχετικών υλικών από το εξωτερικό. Υπάρχουν εξειδικευμένες εταιρείες για free flight, που διαθέτουν οτιδήποτε μπορεί να φανταστεί κανείς, από υλικά, εργαλεία, σχέδια, kit, μηχανές CO2 κλπ. Καθώς το κόστος είναι γενικά χαμηλό, δεν υπάρχουν προβλήματα με ταχυδρομείο, τελωνεία ή άλλα. Η προσωπική μου εμπειρία τα τελευταία 10 χρόνια δεν είχε ούτε μία περίπτωση προβλήματος.

Η καλύτερη επιλογή για τη χώρα μας (και η καλύτερη στο είδος της στην Ευρώπη) είναι η εταιρεία SAMS στην Αγγλία. Δουλεύει κυρίως με mail order και έχει τα πάντα που θα μπορούσε να χρειαστεί κανείς, από υλικά, εργαλεία, σχέδια, κιτ, μηχανές CO2. Μια ματιά στον κατάλογο της ή στο Internet είναι αρκετά ενδιαφέρουσα για το εύρος των διαθέσιμων προϊόντων.  Η πληρωμή με πιστωτική κάρτα είναι πολύ εύκολη και ο χρόνος παράδοσης είναι περίπου μία εβδομάδα.
Στην Αμερική υπάρχουν περισσότερες λύσεις, καθώς και αρκετές εταιρείες παραγωγής κιτ. Αναφέρω ενδεικτικά τις παρακάτω: Peck Polymers (υλικά, σχέδια κιτ), Indoor Model Supply (υλικά σχέδια, κιτ) κυρίως για indoor μοντέλα, και άλλες.

Internet

Οι περισσότερες εταιρείες διατηρούν σελίδες στο Internet, ακολουθεί ένας πρώτος ενδεικτικός κατάλογος με links από εμπορικά “sites”, όπου μπορεί να πάρει κανείς μια πρώτη ιδέα για το τι είναι διαθέσιμο στον ενδιαφερόμενο αγοραστή, τόσο από πλευράς εφοδίων, όσο και έτοιμων κιτ. (Δεν έχει τύχει να δοκιμάσω όλες τις εταιρείες, οπότε δεν έχω προσωπική άποψη, είναι πάντως γνωστές εταιρείες στο χώρο, εδώ και πολλά χρόνια).

Sams Models, http://www.samsmodels.demon.co.uk(Αγγλία): υλικά, σχέδια, κιτ, σχεδόν τα πάντα για free-flight
Peck-Polymers,http://www.peck-polymers.com (Η.Π.Α.) Αντίστοιχη με την SAMS, με αρκετά κοινά προϊόντα
Indoor Model Supply, http://www.indoormodelsupply.com (Η.Π.Α.) Υλικά, σχέδια, κιτ, κυρίως για indoor μοντέλα
Free Flight Supplies, http://www.freeflightsupplies.co.uk (Αγγλία) Υλικά κυρίως για outdoor αγωνιστικές κατηγορίες
Dumas Products, www.dumasproducts.com (Η.Π.Α.) Κιτ για scale λαστιχοκίνητα
Easy Built Models, www.easybuiltmodels.com (Η.Π.Α.) Κιτ για scale λαστιχοκίνητα
Hannan' s runaway, http://www.hrunway.com (Η.Π.Α.) Ενδιαφέροντα βιβλία για free flight scale

Proops brothers, http://www.proopsbrothers.com (Αγγλία) Πολλά ενδιαφέροντα εργαλεία για τον αερομοντελισμό
Micro-Mark, http://www.micromark.com (Η.Π.Α.) Σχεδόν όλα τα μοντελιστικά εργαλεία που μπορείτε να φανταστείτε ! Και μόνο τον δωρεάν κατάλογο αξίζει να τον ζητήσει κανείς...

Μη εμπορικά sites

Υπάρχει σήμερα ένας μεγάλος αριθμός από sites με θέμα τα free flight, τα περισσότερα από τα οποία περιέχουν πλήθος πληροφοριών, φωτογραφιών και σχεδίων για χρήση. Πρόκειται είτε για προσωπικές σελίδες, είτε για σελίδες από λέσχες. Ο κατάλογος που ακολουθεί  είναι σίγουρα επηρεασμένος από τις προσωπικές μου προτιμήσεις (scale και indoor), είναι όμως μια καλή αρχή για περαιτέρω έρευνα. Ο αριθμός  των σχετικών sites είναι πολύ μεγάλος για να περιληφθούν όλα εδώ, υπάρχουν όμως links και ακολουθώντας τα,  μπορεί κανείς να ανακαλύψει και άλλα.... Επίσης, μια αναζήτηση στο Internet για ”free flight models” θα δώσει πολλά αποτελέσματα

National Free Flight Society, http://freeflight.org/ (Η.Π.Α.), ο αμερικάνικος επίσημος σύνδεσμος για μοντέλα ελεύθερης πτήσης όλων των κατηγοριών
Mike's flying scale model pages, http://www.thestuarts.freeserve.co.uk (Αγγλία) Πολύ καλό site για free flight scale, με πολλές φωτογραφίες και τακτική ενημέρωση (πηγή των παραπάνω φωτογραφιών)
http://peanut.scale.free.fr (Γαλλία) Αφιερωμένο στα peanut (λαστιχοκίνητα 330mm άνοιγμα φτερων)
http://indoorflying.uggy.org (Γαλλία) Πολλά θέματα για μοντέλα indoor
Indoor Flight International, http://www.indoorflight.com (Ολλανδία), Πολλά θέματα, σχέδια, φωτογραφίες για μοντέλα indoor
Saalflug fliegen in zeitlupe, http://www.saalflug.de (Γερμανία), θέματα για μοντέλα indoor (στα γερμανικά)
Scale model plans http://www.geocities.com/dmlivesay (Η.Π.Α.), Σχέδια για free flight scale μοντέλα
Shonai peanut, http://www.geocities.com/CapeCanaveral/Hangar/7165/index.html (Ιαπωνία), site λέσχης στην Ιαπωνία, με κύριο θέμα τα μοντέλα peanut (στα αγγλικά, μη φοβάστε)
Indoor model aircraft, http://www.indoorduration.com/indoormodelaircraft (Η.Π.Α.) Αρκετά θέματα και πολλές πληροφορίες για μοντέλα indoor
Free Flight Fantasies, http://www.mindspring.com/~thayer5/modelhp.html (Η.Π.Α.) Άρθρα, φωτογραφίες και πληροφορίες
Free Flight Web Ring, http://a.webring.com/hub?ring=freeflightring Κατάλογος συνδεδεμένων site (περίπου 40) με θέμα τα free flight, για επιπλέον ψάξιμο...

Περιοδικά

Για τους πιο «παραδοσιακούς» που προτιμούν τα περιοδικά, παρόλη την καθολική επικράτηση των τηλεκατευθυνόμενων μοντέλων, υπάρχουν ακόμα αρκετά που έχουν τακτικά θέματα free flight. Για όσους δε, έχουν πρόσβαση σε παλιά τεύχη περιοδικών, για πολλά χρόνια κάποια αφιέρωναν αρκετές σελίδες στα μοντέλα ελεύθερης πτήσης. Τα τεύχη αυτά είναι γεμάτα από σχέδια, πληροφορίες και οδηγίες κατασκευής, χρήσιμα ανεξάρτητα από τα χρόνια που μεσολάβησαν.

Aeromodeller (Αγγλία): για δεκαετίες «παράδεισος» των free flight, (πλέον διατίθεται σαν ένθετο του Aviation Modeller International), με πλήθος άρθρων και σχεδίων, το καλύτερο στο είδος του και στην εποχή του.

Aviation Modeller International, http://www.aviationmodeller.com/ami-monthly.htm (Αγγλία): έχοντας απορροφήσει το Aeromodeller, έχει τακτικές στήλες και κατασκευαστικά άρθρα τόσο για free flight όσο και για control line, όχι όμως στο πλήθος του παλιού Aeromodeller.

Flying Models, http://www.flying-models.com (Η.Π.Α.): περιοδικό που κυκλοφορεί και σήμερα, με τακτικές στήλες, μερικές φορές με κατασκευαστικά άρθρα και σχέδια.

Flying Scale Models, http://www.aviationmodeller.com/fs-monthly.htm  (Αγγλία): αποκλειστικά για ιπτάμενα scale μοντέλα, συχνά έχει κατασκευαστικά άρθρα και σχέδια για free flight.

Model Airplane News, http://www.modelairplanenews.com (Η.Π.Α.): αν και δεν ασχολείται καθόλου σήμερα με free flight, μέχρι πριν αρκετά χρόνια ήταν ένα από τα καλύτερα περιοδικά του χώρου. Παλιά τεύχη έχουν αρκετά ενδιαφέροντα κατασκευαστικά άρθρα.

Model Aviation, http://www.modelaircraft.org/mag/index.htm (Η.Π.Α.): το επίσημο περιοδικό της Αμερικάνικης Ομοσπονδίας Αερομοντελισμού, έχει συχνά άρθρα για όλους τους κλάδους του αερομοντελισμού, και για τα free flight. Αραιότερα εμφανίζονται και κατασκευαστικά άρθρα.

Model Builder (Η.Π.Α.): εδώ και 10 χρόνια αποτελεί παρελθόν, αλλά τα παλιά τεύχη είχαν πάντα από 1-2 σχέδια για free flight, τακτικές στήλες και άρθρα, ανελλιπώς για 20 χρόνια, μέχρι που σταμάτησε η κυκλοφορία του.

Υλικά κατασκευής

Μια πρώτη αναφορά στα βασικά υλικά που χρησιμοποιούνται στα μοντέλα ελεύθερης πτήσης κρίνεται σκόπιμη στο σημείο αυτό. Ο λόγος είναι απλός: πρόκειται για μια τελείως διαφορετική λογική κατασκευής και λεπτομέρειες που δεν είναι σημαντικές σε άλλου είδους αερομοντέλα, αποκτούν στα free flight ιδιαίτερη σημασία. Δεν είναι τόσο η τεχνολογία των υλικών (τα περισσότερα είναι «παραδοσιακά» μοντελιστικά υλικά), όσο η γνώση και η επιλογή του κατάλληλου για την κάθε περίπτωση. Και αυτό γιατί το βάρος, ή μάλλον ο περιορισμός του  βάρους, είναι σημαντικός για οποιοδήποτε μοντέλο, πολύ δε περισσότερο στα free flight.

Μπάλσα

Το γνωστό μας ξύλο είναι φυσικά το βασικό υλικό κατασκευής. Στη διεθνή βιβλιογραφία έχουν γραφτεί πάρα πολλά σχετικά με τους τύπους, τις ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά  που κάνουν το ελαφρύ αυτό ξύλο ιδανικό για το χόμπυ μας. Δεν θα μπω πολύ σε λεπτομέρεια, δεν είναι σκοπός στη συγκεκριμένη στιγμή, ούτε είμαι σε θέση να αναφέρω όλα τα παραπάνω. Θα περιοριστώ μόνο σε κάποια βασικά θέματα, που θεωρώ ότι πρέπει να προσέχουμε πάντα, ειδικά την πυκνότητα που θα αναλύσω περισσότερο.

Το πρώτο χαρακτηριστικό ενός ξύλου είναι λοιπόν η πυκνότητα, που σχετίζεται άμεσα με το βάρος (για δεδομένο όγκο). Η μπάλσα , σαν ξύλο, είναι ένα φυσικό προϊόν και εμφανίζεται ανάλογα με τον τρόπο που μεγάλωσε το δέντρο, την ηλικία ή ακόμα και το σημείο του κορμού από όπου κόπηκε, σε ένα μεγάλο εύρος πυκνότητας. Ο διεθνής τρόπος μέτρησης, όπως έχει καθιερωθεί δεκαετίες, είναι οι λίμπρες ανά κυβικό πόδι (lbs/ft3). Η πιο ελαφριά μπάλσα που κυκλοφορεί είναι η 4 lbs/ft3. Είναι πολύ σπάνιο ξύλο, δύσκολα βρίσκεται στο στοκ ενός μοντελιστικού καταστήματος. Με λίγη τύχη μπορεί να βρει κανείς 5-6 lbs/ft3, συνηθέστερη στα καταστήματα είναι η 7-8 lbs/ft3. Οτιδήποτε πάνω από 10 lbs/ft3 είναι ακατάλληλο για αερομοντελιστική χρήση. Το σύστημα κατηγοριοποίησης αυτό, αν και διεθνώς αποδεκτό, δεν νομίζω ότι είναι το πλέον κατάλληλο για τις μονάδες μέτρησης που χρησιμοποιούμε στη χώρα μας. Πιστεύω ότι είναι προτιμότερη μια διαφορετική μονάδα μέτρησης, συγκεκριμένα τα γραμάρια ανά κυβικό δεκάμετρο (gr/dm3). Η μονάδα αυτή επιτρέπει τον εύκολο προσδιορισμό της πυκνότητας ενός φύλλου, χωρίς ιδιαίτερες μετατροπές και υπολογισμούς. Εάν μπει κανείς στον κόπο να κάνει τους απαραίτητους υπολογισμούς, θα διαπιστώσει ότι η μεταξύ τους σχέση είναι:

1 lbs/ft3 = 16 gr/dm3.

Ο αντίστοιχος πίνακας μετατροπής για τα μεγέθη που μας ενδιαφέρουν είναι:
 

lbs/ft3
gr/dm3
4
64
5
80
6
96
7
112
8
128
9
144

Πώς υπολογίζουμε όμως την πυκνότητα ενός δεδομένου φύλλου μπάλσας; Πρώτα βρίσκουμε τον όγκο, πχ. ένα φύλλο μπάλσας πάχους 2mm, με μήκος 100cm και πλάτος 10cm έχει όγκο:
0,02 x 10 x 1 dm3 = 0,2 dm3
Εάν ζυγίσουμε αυτό το φύλλο ότι είναι π.χ. 22 γραμμάρια τότε η πυκνότητα προκύπτει:
22/0,2 gr/dm3  = 110 gr/dm3
Με τον τρόπο αυτό μπορούμε να γνωρίσουμε την πυκνότητα των ξύλων μας, να συγκρίνουμε ξύλα μεταξύ τους και να επιλέγουμε τα ελαφρύτερα. Το αποτέλεσμα θα είναι ελαφρύτερα μοντέλα άρα καλύτερες πτητικές επιδόσεις.
Ακολουθεί ένας βοηθητικός πίνακας με το βάρος που πρέπει να έχει ένα φύλλο μπάλσα, ανάλογα με το πάχος του και την πυκνότητα του. (Θεωρούμε ότι πρόκειται για φύλλα με μήκος 100cm και πλάτος 10cm)
 

Πάχος
Πυκνότητα (gr/dm3)
mm
64
70
80
90
100
110
120
1
6,4 gr
7 gr
8 gr
9 gr
10 gr
11 gr
12 gr
1,5
9,6 gr
10,5 gr
12 gr
13,5 gr
15 gr
16,5 gr
18 gr
2
12,8 gr
14 gr
16 gr
18 gr
20 gr
22 gr
24 gr
3
19,2 gr
21 gr
24 gr
27 gr
30 gr
33 gr
36 gr
4
25,6 gr
28 gr
32 gr
36 gr
40 gr
44 gr
48 gr
5
32 gr
35 gr
40 gr
45 gr
50 gr
55 gr
60 gr
6
38,4 gr
42 gr
48 gr
54 gr
60 gr
66 gr
72 gr
8
51,2 gr
56 gr
64 gr
72 gr
80 gr
88 gr
96 gr
10
64 gr
70 gr
80 gr
90 gr
100 gr
110 gr
120 gr

Παραμένει βέβαια το θέμα του ζυγίσματος. Για βάρη πάνω από 30 γραμμάρια μπορεί να χρησιμοποιηθεί μια κοινή ζυγαριά κουζίνας, απλή ή ηλεκτρονική. Οι απλές έχουν περιορισμένη ακρίβεια, με αποκλίσεις που μπορεί να φτάσουν και 4-5 γραμμάρια, οι ηλεκτρονικές είναι προτιμότερες, με ακρίβεια ±1γραμμάριο. Σε επόμενη συνέχεια θα δούμε πως μπορούμε μόνοι μας να κατασκευάσουμε ένα ζυγό ακριβείας, σαν αυτό της φωτογραφίας, για μετρήσεις μέχρι και στο 0,1 γραμμάριο!

Ίσως υπερβολικό για συνήθη χρήση, αλλά για ένα indoor που ζυγίζει συνολικά 1,5 γραμμάρια η διαφορά είναι μεγάλη.
Γενικά πάντως και εάν δεν είναι άμεσα διαθέσιμη ζυγαριά, ισχύει ότι όσο πιο ανοιχτόχρωμο είναι ένα φύλλο, τόσο πιο ελαφρύ είναι.

Δεύτερο χαρακτηριστικό είναι τα “νερά” του φύλλου, αυτή η χαρακτηριστική επιφάνειας της μπάλσας. Ανάλογα με τον τρόπο που κόπηκε από τον κορμό του δέντρου προκύπτουν φύλλα τόσο με διαφορετική εμφάνιση επιφάνειας όσο και διαφορετική αντοχή στο λύγισμα. Υπάρχουν 3 βασικοί τύποι, όπως ενδεικτικά φαίνονται στις παρακάτω εικόνες:


φύλλο με «νερά» τύπου Α


φύλλο με «νερά» τύπου B
 


φύλλο με «νερά» τύπου C

Τα φύλλα τύπου A έχουν κοπεί με προσανατολισμό παράλληλα στους δακτυλίους ανάπτυξης του δέντρου (οι δακτύλιοι που φαίνονται αν κόψουμε ένα δέντρο και δείχνουν την ηλικία του). Αυτά τα φύλλα είναι τα πλέον ευλύγιστα. Τα φύλλα τύπου C έχουν κοπεί κάθετα στους δακτυλίους ανάπτυξης (ακτινικά) και είναι τα πλέον ανθεκτικά στο λύγισμα, ενώ τα B είναι όλα τα υπόλοιπα με ενδιάμεσες ιδιότητες, πιο κοντά στα Α.

Έτσι για παράδειγμα, για επικάλυψη με μπάλσα μιας ατράκτου με καμπυλότητα είναι προτιμότερος ο τύπος Α που λυγίζει εύκολα στο σχήμα των νομέων. Αν προσπαθήσει κανείς το ίδιο με φύλλο τύπου C το πιο πιθανό είναι να σκάσει το ξύλο. Αντίθετα, για ένα πηδάλιο όπου απαιτείται δυσκαμψία, ο τύπος C είναι καλύτερη επιλογή, ενώ ο τύπος Α μπορεί και να στρεβλώσει. Ο τύπος Β είναι αυτός που βρίσκουμε συνηθέστερα στα καταστήματα και είναι κατάλληλος για γενική χρήση.
Ο τύπος C είναι γενικά σπάνιος, έχει πολύ χαρακτηριστική εμφάνιση με πολλά σημάδια, σε αντίθεση με τον Α που έχει πιο ήρεμα «νερά».

Είναι λίγες οι φορές που η επιλογή συγκεκριμένου τύπου είναι απαραίτητη, π.χ. φύλλα για έλικες indoor μοντέλων. Για την καθημερινή χρήση δεν φαίνεται η διαφορά, θεωρώ όμως ότι είναι βασικό τουλάχιστον να γνωρίζουμε την ύπαρξη των διαφόρων τύπων.

Τρίτο χαρακτηριστικό, και το πλέον δύσκολο να μετρηθεί, είναι η «στιβαρότητα» του ξύλου. Υπάρχουν φύλλα με μικρότερο βάρος, που λυγίζουν λιγότερο όταν φορτιστούν, σε σχέση με πιο βαριά ξύλα ίδιου όγκου, άρα αντέχουν περισσότερο. Η εμπειρία και η σύγκριση ξύλων μεταξύ τους βοηθάει εδώ, το επόμενο βήμα θα ήταν αναλυτικές δοκιμές...(για πολύ «προχωρημένους»)

Τέλος, είναι ιδιαίτερα σημαντικό, το οποιοδήποτε φύλλο επιλέγουμε για κατασκευή μοντέλου, να είναι όσο το δυνατόν πιο επίπεδο και να μην παρουσιάζει καθόλου στρεβλώσεις. Οι στρεβλώσεις, αν υπάρχουν, θα μεταφερθούν και στο μοντέλο, κάνοντας το τριμάρισμα του στη συνέχεια μια πολύ δύσκολη υπόθεση...

Κλείνοντας το θέμα «μπάλσα», (το οποίο έχω θίξει μόνο επιφανειακά αλλά αρκετά για τους σκοπούς του άρθρου), είναι σημαντικό να ξεχωρίζουμε όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά (με ιδιαίτερη έμφαση στο βάρος), και να επιλέγουμε την κατάλληλη ξυλεία για το μοντέλο μας.

Κόντρα πλακέ (ply-wood)

Όταν χρειαζόμαστε τοπικά μεγάλη αντοχή, π.χ. στη ρίζα ενός φτερού, η μπάλσα πρέπει να ενισχυθεί ή και να αντικατασταθεί με άλλα ξύλα ή κόντρα πλακέ. Στα free flight το μέγεθος συνήθως είναι μικρό άρα και τα φορτία που αναπτύσσονται, οπότε το μέγιστο πάχος που θα χρειαστούμε σπάνια θα ξεπεράσει τα 3 mm. Αντίθετα, είναι πολύ χρήσιμα κόντρα πλακέ πάχους 1 mm έως και 0,5 mm. Αυτά διατίθενται σε μοντελιστκά καταστήματα και κόβονται εύκολα με το ψαλίδι. Τα πιο χοντρά χρειάζονται πριονάκι ή σέγα.

Άλλα ξύλα

Πηχάκια από πεύκο χρησιμοποιούνται συχνά για ατράκτους ανεμοπτέρων, για πηχάκια σε πτέρυγες ή οπουδήποτε αλλού απαιτείται μεγαλύτερη αντοχή και είναι αποδεκτό το επιπλέον βάρος. Στα μοντέλα ελεύθερης πτήσης η συμμετοχή τους σε άλλες χρήσεις είναι γενικά περιορισμένη.
Καλαμάκια μπαμπού χρησιμοποιούνται συχνά, για σημεία μεγάλης φόρτισης, π.χ. συστήματα προσγείωσης, πείρους αγκίστρωσης λάστιχου σε λαστιχοκίνητα κ.α.
Περιορισμένη είναι η χρήση άλλων ξύλων, π.χ. φλαμουριάς (basswood, limewood) και άλλων.

Επικάλυψη

Υπάρχουν δύο βασικά είδη επικάλυψης στα μοντέλα ελεύθερης πτήσης, το χαρτί (japanese tissue) και τα συνθετικά φίλμ, σε διαφορετικές φυσικά ποιότητες και βάρη. Διατίθενται σε ποικιλία χρωμάτων, αν και είναι αρκετά εύκολος ο χρωματισμός τους με πολλούς τρόπους, ειδικά καθώς δεν υπάρχουν καύσιμα ή χημικά από κινητήρες εσωτερικής καύσης, που να επιδρούν πάνω στις μπογιές.

Το χαρτί, το παραδοσιακό υλικό επικάλυψης, δεν είναι ακριβώς χαρτί, αλλά κάτι σαν χαρτοπετσέτα, με πολύ μεγαλύτερη αντοχή όμως, τόσο στεγνό όσο και βρεγμένο. Το κύριο χαρακτηριστικό του είναι ότι αφού βραχεί, κατά το στέγνωμα συρρικνώνεται, δίνοντας έτσι μια πολύ σφικτή και ομαλή επικάλυψη. Για εξωτερική χρήση χρειάζεται οπωσδήποτε βερνίκωμα με ειδικό βερνίκι για κλείσιμο των πόρων, αδιαβροχοποίηση και τυμπανισμό. Για τους τρόπους εφαρμογής της επικάλυψης θα μιλήσουμε αναλυτικά στο αντίστοιχο κεφάλαιο (ολόκληρο άρθρο από μόνο του...) Διατίθεται συνήθως σε βάρη 12-15 gr/m2, ή και περισσότερο για πιο χοντρούς τύπους.

Τα συνθετικά φιλμ δεν χρειάζονται βερνίκωμα, είναι γενικά πιο βαριά από το χαρτί (20-30 gr/m2), οπότε χρησιμοποιούνται περισσότερο στα μεγαλύτερα μοντέλα ελεύθερης πτήσης. Προσαρμόζονται με σίδερο, όπως τα φιλμ τύπου Monokote για τηλεκατευθυνόμενα, με τη διαφορά ότι δεν φέρουν κόλλα στη μια πλευρά τους. Η ειδική κόλλα αλείφεται από πριν στον σκελετό του μοντέλου. Μετά την επικάλυψη γίνεται το τέντωμα της φιλμ με ηλεκτρικό σίδερο, όπως και στα μεγαλύτερα μοντέλα, αλλά με προσοχή λόγω του πιο αδύναμου ξύλινου σκελετού.

Τα indoor είναι μια ξεχωριστή περίπτωση, όπου η επικάλυψη δεν χρειάζεται καμία προστασία από καιρικές συνθήκες και το βάρος παίζει πρωτεύοντα ρόλο. Είναι συνήθως διαφανή φιλμ, πολύ ελαφριά, με βάρος μικρότερο από 5 gr/m2.

Το πιο σημαντικό που πρέπει να προσέχει κανείς κατά την επικάλυψη είναι η αποφυγή των στρεβλώσεων.

Σύρματα

Ατσαλοσύρματα (piano wire) διαφόρων διαμέτρων βρίσκουν μεγάλη εφαρμογή στα free flight. Άξονες για έλικες, συστήματα προσγείωσης, γάντζοι ρυμούλκησης, πείροι συναρμολόγησης, είναι μόνο μερικές από τις εφαρμογές τους. Χρησιμοποιούνται από διάμετρο 0,3 mm έως 2-3mm.

Σωληνάκια

Επίσης πολύ χρήσιμα είναι μικρά σωληνάκια από αλουμίνιο ή μπρούντζο, σε μικρές διαμέτρους όμως δεν βρίσκονται εύκολα στην αγορά. Η προμήθεια τους μπορεί να γίνει από το εξωτερικό (π.χ. SAMS).

Μοντέρνα υλικά

Υλικά νέας τεχνολογίας όπως ανθρακονήματα ( carbon fibre), αφρώδη πλαστικά (polystyrene foam, depron κ.α.) βρίσκουν όλο και περισσότερο εφαρμογή σε μοντέλα ελεύθερης πτήσης, ενισχύοντας ή και αντικαθιστώντας την μπάλσα σε αρκετές εφαρμογές. Για την αρχή δεν θα μας απασχολήσουν πάντως πολύ.


Για αρχείο σε PDF μορφή και εκτύπωση πατήστε εδώ. Η δεξί κλικ στο link και download.
Για το 1ο μέρος (εισαγωγή) πατήστε εδώ