Πατήστε εδώ για την κεντρική σελίδα Από τον Γιάννη Κωνσταντακάτο

Από την πρώτη ημερίδα με πτήσεις σε εσωτερικό χώρο. Χαλκίδα 2002


INDOOR R/C – Μία νέα απόλαυση


Οι πτήσεις τηλεκατευθυνόμενων μοντέλων σε κλειστούς χώρους είναι ακόμα καινούργιο πεδίο, και όπως ήταν αναμενόμενο κανείς δεν ήξερε από την αρχή τι ήταν σωστό και τι ήταν λάθος, για να χαρούμε τις δυνατότητες της νέας τεχνολογίας με ασφάλεια και χωρίς απώλειες.

 

ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ

Οι πρώτες εξορμήσεις έγιναν στο κλειστό γήπεδο της Χαλκίδας, που είναι μεγαλύτερο από τα κοινά γήπεδα μπάσκετ. Η προσέλευση των αερομοντελιστών ήταν πολύ μεγάλη, ο καθένας έφερε ότι είχε στη διαθεσή του, με καλή πρόθεση να συμμετάσχει με ίσους όρους με τους άλλους. Όμως από την αρχή διαπιστώσαμε μερικές ασυμβατότητες.

johnny bee

Τρία (όμοια) Johnny Bee με βάρος γύρω στα 300 γραμμάρια αν και με καμπύλη αεροτομή, πετούσαν γρήγορα, οι στροφές τους ήταν απότομες, και με απώλεια ύψους, ενώ τρία (όμοια) Bleriot και τρία (περίπου όμοια) Lili με βάρος γύρω στα 250-260 γραμμάρια, αν και πιο αργά, δεν ήταν επίσης εύκολο να πετάξουν χωρίς διαρκή προσπάθεια από τους χειριστές τους να στρίψουν αποφεύγοντας τα ακραία εμπόδια.

prairie bird

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν το Prairie Bird, με άνοιγμα φτερών μόλις 45 εκ και βάρος 30 γραμμάρια, το οποίο πέταγε αναγκαστικά πιο γρήγορα από τα προαναφερθέντα, και ήταν πολύ δύσκολο να κρατηθεί στον αέρα.

biplanes

Τρία μοντέλα Scale, το Henchel, το Bucker, και το Jodel, με βάρος περίπου 350 γρ δεν κατάφεραν να στρίψουν. Οι μεγάλες «πτέρυγες» πετούσαν πολύ γρήγορα και με νευρικές κινήσεις, αναγκάζοντας τα ελαφρύτερα μοντέλα σε προσγείωση. Ένα Demoiselle που ήταν στον αέρα εμβολίστηκε και έπεσε (μαζί και η πτέρυγα).

bleriot

Όταν στη συνέχεια πετάξαμε σε πιο μικρά γήπεδα, διαπιστώσαμε ακόμα πιο πολλές ασυμβατότητες. Στο γήπεδο του Μίλωνα και στα δύο γυμναστήρια του Δήμου Αχαρνών, που έχουν τις ελάχιστες διαστάσεις γηπέδου μπάσκετ, τα Bleriot, τα Demoiselle και τα Lili δεν μπορούσαν να κρατηθούν άνετα στον αέρα, ή να προσγειωθούν χωρίς να βάλει κάποιος το πόδι του να τα σταματήσει. Το Antoinette με βάρος 150 γρ, που πέταγε πολύ άνετα στη Χαλκίδα, χρειάστηκε όλο το πλάτος του χώρου στο γήπεδο των Αχαρνών για να στρίψει και το ίδιο συνέβη και στα Bleriot, παρ’ όλο που το βάρος τους κατέβηκε στα 170-180 γρ με Li-Po.

Είχαμε πάρα πολλές «επαφές» μοντέλων με τα φυσικά εμπόδια του γηπέδου, και μεταξύ μοντέλων στον αέρα.

ΣΥΝΟΨΙΖΟΝΤΑΣ, μετά από τουλάχιστον 8 ημερίδες τ/κ ελαφρών μοντέλων σε εσωτερικούς χώρους, η αποκτηθείσα εμπειρία είναι η εξής:

  1. Τα προβλήματα επικεντρώνονται στα τ/κ μοντέλα σταθερών πτερύγων.
  2. Σε κλειστό γήπεδο διαστάσεων μπάσκετ, ή ακόμα και σε αυτό της Χαλκίδας, δεν μπορούν να ελιχθούν τα μοντέλα που είναι γνωστά σαν «park flyer». Όπως λέει και ο όρος, αυτά προορίζονται για ανοικτό πεδίο με μεγάλες διαστάσεις του ελεύθερου χώρου.
  3. Όσες φορές επιχείρησαν, σε εσωτερικό χώρο, να πετάξουν μοντέλα που ήταν βαρύτερα από το εφικτό ανώτερο όριο, τερμάτισαν πρόωρα την πτήση τους στους τοίχους ή στις κερκίδες ανάμεσα στους θεατές.
  4. Το μέγιστο βάρος και η μέγιστη ταχύτητα των μοντέλων που είναι εφικτό να πετάξουν σε εσωτερικό χώρο, δεν είναι πάντα το ίδιο, αλλά εξαρτάται από τις εκμεταλλεύσιμες διαστάσεις του χώρου, μήκος και πλάτος, σε όλα τα ύψη, από το «παρκέ» έως την οροφή.
  5. Δεν είναι εφικτή η ταυτόχρονη πτήση μοντέλων με μεγάλες διαφορές στην μάζα και ταχύτητά τους. Αν πετάνε ταυτόχρονα ένα μοντέλο π.χ. 50 γραμμαρίων, και ένα άλλο 150 γραμμαρίων, το δεύτερο που πετάει αναγκαστικά πιο γρήγορα, κάποια στιγμή θα προλάβει το αργό και θα το εμβολίσει.
  6. Δεν είναι εφικτή η ταυτόχρονη λειτουργία πολλών πομπών, όπως στο ανοιχτό μοντελοδρόμιο. Επειδή οι πομποί λειτουργούν σε μικρή απόσταση μεταξύ τους, δημιουργούν συμβολές σημάτων 3η τάξης, που παρεμβάλουν τους δέκτες που περνάνε σε μικρή απόσταση από μπροστά τους. Τα σήματα των πομπών ανακλώνται στα τοιχώματα του κτιρίου, περισσότερο αν αυτό έχει μεταλλική κατασκευή, δημιουργώντας αυτοπαρεμβολές. Οι μικροί δέκτες που χρησιμοποιούνται στα ελαφρά μοντέλα, δέχονται ευκολότερα παρεμβολές, ιδίως όταν περνάνε πιο κοντά σε ξένο πομπό.
  7. Οι χειριστές επαναλαμβάνουν την κακή συνήθεια να κάθονται χωρίς λόγο μέσα στο «παρκέ», όπως στα υπαίθρια μοντελοδρόμια κάθονται μέσα στον διάδρομο.
  8. Ένα σημαντικό ποσοστό από το «παρκέ» του διαθέσιμου κλειστού χώρου καταλαμβάνεται από τους θεατές, που ευλόγως θέλουν να βιώσουν από κοντά την νέα τεχνολογία, με αποτέλεσμα να πετάνε τα μοντέλα από πάνω τους, και να μειώνεται σημαντικά ο ελεύθερος χώρος για απογείωση και προσγείωση.

near miss

Διακρίνεται μία φοαμένια πτέρυγα που μόλις πέρασε ξυστά από το little bee. Είναι εύλογο ότι αυτά τα μοντέλα δεν μπορούν να συνυπάρξουν στον αέρα.

 

ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΠΟΥ ΔΙΕΠΟΥΝ ΤΙΣ ΠΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΧΩΡΟ

Με βάση τις παραπάνω διαπιστώσεις, καταλήγουμε ότι πρέπει:
  • να καθοριστούν ανώτατα όρια βάρους μοντέλων, για κάθε μέγεθος γηπέδου.
  • να διαχωριστούν οι πτήσεις ανά ομάδα όμοιων μοντέλων, με παραπλήσια βάρη.
  • να περιοριστεί ο αριθμός των μοντέλων που πετούν ταυτόχρονα το πολύ σε τέσσερα.
  • οι χειριστές να στέκονται στην ενδεδειγμένη γραμμή, σε απόσταση πλέον των τριών μέτρων μεταξύ τους, και μπορούν να εισέρχονται στον χώρο ελιγμών μόνο για τις ανάγκες της απογείωσης και της προσγείωσης.
  • οι κεραίες των πομπών να συμπτυχθούν κατά ένα τμήμα τουλάχιστον.
  • να είναι καθορισμένοι οι χώροι των θεατών και των pits.
  • να εφαρμοστεί ο θεσμός της εποπτείας και στα κλειστά γήπεδα.

halkida pits

Τα pits συμφέρει να εγκατασταθούν στην μικρή πλευρά του γηπέδου.

Αν οι χειριστές και οι θεατές (μαζί και οι βοηθοί) δεν πειθαρχήσουν στους ανωτέρω κανόνες, θα εξακολουθήσουμε να είμαστε μάρτυρες ανασφαλών πτήσεων και απώλειας ωραίων μοντέλων

Φυσικά, ακόμα μία βασική προϋπόθεση για την επιτυχία των πτήσεων σε κλειστό χώρο είναι και η βοήθεια από τον διαχειριστή του χώρου, που πρέπει να απομακρύνει τις μπασκέτες και όλα τα άλλα αντικείμενα από τον ζωτικό χώρο, και να κλείσει τα παράθυρα, τις πόρτες και τον κλιματισμό, να ανάψει μέρος μόνο του φωτισμού, για να μη δημιουργούνται ρεύματα αέρα, και να δώσει τραπέζια και καρέκλες για τα pits.

 

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ INDOOR R/C;

Το jkon-1 με ντεπρονένιο φτερό και σωλήνα άνθρακα, ζυγίζει 100 γραμμάρια, και πετάει παντού.

Σε εσωτερικούς χώρους μπορούν να πετάξουν (με προϋποθέσεις) μοντέλα των κατηγοριών: ελεύθερης πτήσης, τ/κ σταθερών πτερύγων, τ/κ ελικόπτερα, και τ/κ ελαφρύτερα του αέρα, εφ’ όσον κινούνται είτε ως ανεμόπτερα, είτε με μοτέρ ηλεκτρικό, ή ελαστικό ή πεπιεσμένου αερίου, και δεν υπερβαίνουν τα όρια βάρους που θα καθορίζονται κάθε φορά ανάλογα με τις διαστάσεις του διαθέσιμου εσωτερικού χώρου.

Στη συνέχεια θα πούμε λίγα πράγματα για τα τ/κ σταθερών πτερύγων, που επιθυμούν να πετάξουν σε κλειστό χώρο.

Κατ’ αρχή το μοντέλο πρέπει να είναι ελαφρύ και χαμηλής ταχύτητας δηλαδή να έχει και μικρό μέγεθος και μικρή φόρτιση. Ακόμα πρέπει να έχει ικανότητα στροφής σε μικρή ακτίνα χωρίς μεγάλη απώλεια ύψους. Αυτό μεταφράζεται σε σωστό σχεδιασμό, ελαφρά κατασκευή, και ελαφρά ηλεκτρονικά και ηλεκτρικά κομμάτια.

Το βασικότερο κομμάτι που η επιλογή του καθορίζει το τελικό βάρος, είναι η μπαταρία που τροφοδοτεί και το ηλεκτρικό μοτέρ και ταυτόχρονα τον δέκτη και τα σέρβο. Οι μπαταρίες Ni-Cd και Ni-MH βρίσκουν ακόμα πολύ μεγάλη εφαρμογή, αλλά καλύτερα είναι να χρησιμοποιηθεί η νέα τεχνολογία των Li-Po, εφ’ όσον το οικονομικό δεν είναι εμπόδιο. Αλλά ακόμα και σ’ αυτή την περίπτωση, πρέπει να επιλεγούν στοιχεία μικρού βάρους (μικρής χωρητικότητας), ικανά να διαρκέσουν για μία πτήση το πολύ 10 λεπτών.

Δεν είναι λογικό να κουβαλάει το μοντέλο μία μεγάλη και βαριά μπαταρία, που επαρκεί για 20 ή περισσότερα λεπτά πτήσης, αφού κανείς αερομοντελιστής δεν πετάει τόσο πολύ χωρίς προσγείωση και ανάπαυση. Σχεδόν όλοι μετά από 6 - 7 λεπτά πτήσης αισθάνονται την κόπωση από την διαρκή προσπάθεια αποφυγής των εμποδίων του εσωτερικού χώρου, ή των άλλων μοντέλων που βρίσκονται ταυτόχρονα στον αέρα, και επιλέγουν να προσγειωθούν.

Γιατί λοιπόν να προσπαθήσει κάποιος να εκτελέσει με την ίδια – μεγάλη – μπαταρία δύο ή τρείς δεκάλεπτες πτήσεις, με το μειονέκτημα της μεγαλύτερης απαιτούμενης ταχύτητας πτήσης, και τον μεγαλύτερο αναγκαίο χώρο ελιγμών;

Οι Li-Po των 145mAh χρησιμοποιούνται σε υπερελαφρά μοντέλα έως και 130 γραμμαρίων, και με κατανάλωση περίπου 0,7-0,9 Α σε οριζόντια πτήση δίνουν αυτονομία περίπου 9 λεπτών. Το αμέσως μεγαλύτερο μέγεθος είναι 310 - 360 mAh, που είναι κατάλληλες για μοντέλα βάρους 70 - 200 γρ, και με κατανάλωση 1,5 Α δίνουν αυτονομία 11 – 13 λεπτών. (Υπενθυμίζεται ότι δεν είναι εκμεταλλεύσιμη όλη η ενέργεια των Li-Po).

Άλλος ένας τρόπος να διαπιστώσουμε έγκαιρα αν το μοντέλο θα πετάει και θα ελίσσεται άνετα στον κλειστό χώρο, είναι να γνωρίζουμε την κατανάλωση του μοτέρ. Τα περισσότερα υπερελαφρά μοντέλα πετούν άνετα με κατανάλωση έως 1,5 Αμπέρ. Απλά αναφέρουμε ότι μοντέλο που το μοτέρ του χρειάζεται περισσότερο από 2-2,5 Αμπέρ για να διατηρήσει την απλή οριζόντια πτήση, είναι σίγουρα πολύ μεγάλο, βαρύ και γρήγορο για γήπεδο μπάσκετ.

 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ INDOOR R/C

flutterby menidi floor

Δύο υπερελαφρά μοντέλα Flutterby, 30 και 25 γραμμαρίων αντίστοιχα.

little bee

Το Little Bee είναι ένα κλασσικό μοντέλο εσωτερικών χώρων, με μεγάλη επιφάνεια και μικρό σχετικά βάρος (90 γρ). Πετάει καλά ακόμα και στους μικρούς χώρους.

black wing

Μικρό δελταπτέρυγο με φάνα, που τρέχει πολύ γρήγορα. Κατάλληλο μόνο για τα μεγάλα γήπεδα.

menidi floor

Από την βραδυνή εξόρμιση στο Α' κλειστό (το μικρό) γυμναστήριο στο Μενίδι, πριν δύο χρόνια. Διακρίνονται τρία μεγάλα ντεπρονένια 3D, που δεν μπόρεσαν να ολοκληρώσουν την πτήση τους.

menidi floor

To Antoinette ολισθαίνει πολύ μαλακά, γι' αυτό κατανάλωσε όλο τον διαθέσιμο χώρο στην τελική της προσγείωσης.

menidi floor menidi floor

Δύο ιδιοκατασκευές που πέταξαν καλά στη Χαλκίδα.

menidi floor

Το Fokker, αν και δεν είναι πολύ μεγάλο, πετάει σχετικά γρήγορα και δεν στρίβει άνετα σε μικρά γήπεδα.


Δείτε και το jkon-1: Ελαφρύ τ/κ μοντέλο για εσωτερικούς χώρους